---
title: "We denken in lijstjes, niet in verbanden"
description: "Een besparing van één regel in Excel kostte een organisatie haar samenwerking. Waarom lijstjes verbergen wat er echt speelt, en hoe je pijlen leert trekken."
language: nl
source: https://coachsteff.live/denken-in-verbanden
---

# We denken in lijstjes, niet in verbanden

Kijk eens naar je eigen notities van de laatste vergadering. Grote kans dat het een lijstje is. Een paar punten, sterretjes ervoor, iets wat je er later naast krabbelde, en weer een sterretje. In een workshop over strategisch denken voorspel ik de groep hoe hun notities er straks zullen uitzien, en dat klopt meestal.

We zijn getraind om in lijstjes te denken. Dat is niet erg, tot je beslissingen neemt op basis van dat lijstje. Want een lijst toont wat er is. Ze toont niet wat met wat te maken heeft.

## Het verhaal van de broodjes

Een paar jaar geleden kwam er in een organisatie een nieuwe financieel directeur binnen. Er moest bespaard worden, en hij deed wat elke goede financieel directeur doet. Hij opende zijn spreadsheet en overliep elke kostenpost. Daar zag hij een klein postje staan: broodjeslunch management.

Wat hij niet zag, was wat erachter zat. Al jaren kwamen alle afdelingshoofden om de twee weken samen lunchen. Ze klokten daarvoor uit, dus ze werkten eigenlijk gratis, en in ruil zorgde de organisatie voor broodjes. Het was het informele moment waarop iedereen vertelde waar hij mee bezig was. Het hield de machine geolied.

De directeur schrapte de regel. Niemand werd verwittigd. De managers kwamen op een dag naar hun lunch en er waren geen broodjes. Het ongenoegen was groot, en de lunch werd geschrapt. Wat volgde, liet zich raden voor wie het geheel zag: minder afstemming, meer dubbel werk, meer wrijving, meer frustratie, minder betrokkenheid. Allemaal door één regel die in het rood stond.