---
title: "Onder je resultaten zit een ijsberg"
description: "Je cijfers vallen tegen, je stuurt het gedrag bij en er verandert weinig. Het ijsbergmodel toont waar zo een resultaat eigenlijk vandaan komt."
language: nl
source: https://coachsteff.live/ijsberg-onder-je-resultaten
---

# Onder je resultaten zit een ijsberg

Je kent het misschien wel. De kwartaalcijfers komen binnen en ze vallen tegen. Dus er komt een vergadering, er komt een actieplan en iedereen moet wat beter opletten. Een paar maanden later liggen er nieuwe cijfers op tafel. En die lijken verdacht goed op de vorige.

In een opleiding over toekomstdenken toon ik op zo'n moment de ijsberg. Dat is een eenvoudig model uit het systeemdenken, en ik merk dat het bij veel mensen iets losmaakt. We kijken eigenlijk bijna altijd naar het topje. En daar ligt de oorzaak zelden.

Kopieer de prompt onderaan dit artikel. Daarmee loop je samen met je AI de vier lagen af voor je eigen vraagstuk.

## Wat boven het water zit

Het topje van de ijsberg is wat je kunt waarnemen. Dat zijn resultaten en gebeurtenissen. Het regent, de zon schijnt, de omzet daalt. Dat zijn allemaal zaken op het einde van een verhaal, want ze zijn het gevolg van iets anders.

Zet je die resultaten op een tijdslijn, dan zie je de volgende laag. Daar zitten patronen en trends. Het is nu licht en straks is het donker, en dat weten we omdat het elke dag zo gaat. Bij je cijfers is dat eigenlijk hetzelfde. Eén kwartaal zegt weinig. Leg je een paar jaar naast elkaar, dan zie je iets stijgen, weer zakken en opnieuw stijgen.

Daar loopt het ook vaak mis. Een analist ziet een stijgende trend, herinnert zich dat er al eens zo'n trend was en trekt de lijn gewoon door. Dat voelt als inzicht. Toch blijft het een aanname, want je weet nog altijd niet waarom die lijn stijgt.

## Veelgestelde vragen

**Wat is het ijsbergmodel?**

- Het is een model uit het systeemdenken met vier lagen. Bovenaan zie je resultaten en gebeurtenissen. Daaronder zitten patronen en trends, dan de systemen die ze maken en helemaal onderaan de mentale modellen.

**Waarom verandert er zo weinig als ik het gedrag bijstuur?**

- Gedrag komt voort uit systemen, en die systemen komen voort uit overtuigingen en aannames. Stuur je alleen op gedrag, dan blijft de bron hetzelfde en komt het resultaat gewoon terug.

**Is een stijgende trend doortrekken geen goede voorspelling?**

- Een trend doortrekken is eigenlijk altijd een aanname. Zolang je niet weet welk systeem de trend maakt, weet je ook niet of hij doorgaat.

**Waar oefen ik dit samen met anderen?**

- In de opleiding ‘Toekomstdenken’ ga je hands-on aan de slag met dit soort modellen. Je vindt de data bij [Workshops & Events](https://coachsteff.live/agenda), of je volgt de cursus [Toekomstdenken](https://coachsteff.live/account/courses/toekomstdenken) in je eigen tempo.
